vuhuv.com
|
Din
Gerıcı-gerıcılık GERİCİ-GERİCİLİK
Geriye dönmek isteyen, geride kalan dönemi ve bu
dönemin değer yargılarını benimseyen, özleyen kişi
ve bu kişinin niteliği. Gerici ve gericilik kavramları mürteci
ve irtica kelimeleriyle de dile getirilir.
Gericilik, kavram olarak zamansal bir geriye dönüş
isteğini de içermekle birlikte, temelde değerlerle ilgilidir.
Bu nedenle savunduğu değerlerin geçmişe, geride kalan bir
döneme ait olup olmaması değil; bu değerlerin mahiyeti,
niteliği kişiyi gerici ya da mürteci yapar. Bu temel anlamına
karşılık İslam toplumlarının
Batılılaşmasından, Batılı cahilî değerlerin
egemenliği altına girmesinden sonra gerici ve gericilik
deyimleri İslam dışı yönetimler ve işbirlikçisi
kimseler tarafından tam tersi anlamda, siyasal ve ideolojik bir suçlama
... Kategori : Din | Etiket: Gerıcı-gerıcılık Dürzi, dürzilık DÜRZİ, DÜRZİLİK
Fatımî halifelerinden el-Hakim biemrillah
el-Mansur b. el-Aziz billah (385-411/996-1021)'ın veziri Hamza b.
Ali'nin kurduğu İslam dışı batıl bir
mezhep. Dürzî, bu mezhebin görüşlerini benimseyen kişi.
Propagandacı (daî)* lerinden birisi olan Nuştekîn ed-Dürzî
(ö. 410/1019)'nin ismine izafetle anılan Dürzîlik, siyasi-itikadî
bir mezheptir. Şiîliğin İsmailiye* kolundan
doğmuştur.
Altıncı Fatımî halîfesi el-Hakim,
ulûhiyet (tanrılık) davasında bulunarak mektuplara
"bismil-Hakim er-Rahmanir-Rahim" yazdırıyor, hutbede
kendi ismi okunduğunda halkı ayağa kaldırıyordu.
(Mahmud Es'ad, Tarih-i İslam, 158) Hakim, etrafa daîler
göndererek kendi sapık görüşlerinin propagandasını
yaptırır ve: "hiç kimsenin kendilerine zarar veremeyeceğini,
mezhebe bağlı olanların artık dalalete düşürülmeyeceklerini"
söyler. Veziri Hamza b. Ali de bu ... Kategori : Din | Etiket: Dürzi, Dürzilık Darwınızm DARWİNİZM
Bütün canlı varlıkların bir çeşit
akrabalıkla birbirine bağlı bulunduğunu ve engin çağlar
boyunca basit organizmalardan daha karmaşıklara doğru
geliştiğini, doğal ayıklanmayı ileri süren ve
ilk önce İngiliz tabiat bilgini Charles Darwin (1809-1882)
tarafından formüle edilen evrimci, batıl, dîne karşı
bir doktrin.
Eski çağ filozoflarıyla Rönesans
hümanistleri, evrim konusunda çok seçik bir sezişe sahiptiler.
Fakat ellerinde belgeler bulunmadığı için bu husustaki
bütün görüş ve yorumları, düşünce alanında
kalmış; ilk evrimci bilim adamı Buffon, devrinin peşin
hükümlerine karşı gelmekten çekindiği için bütün düşüncesini
ortaya koymamış; evrim nazariyesini daha büyük bir cesaretle
ortaya atan Lamark olmuştur.
Darwin, Beagle gemisiyle yaptığı gezi
esnasında ... Kategori : Din | Etiket: Darwınızm Budızm, buddızm BUDİZM, BUDDİZM
M.Ö. VI. yüzyılda Hindistan'da doğmuş
evrensel bir din. Günümüzde mensuplarının sayısı
300 milyon civarında olduğu söylenmektedir. Buddizmin din,
mezhep, tarikat ya da felsefi ekol tanımlamalarından hangisine
girdiği yolunda tartışmalar vardır. Bugün, en çok
mensubunun bulunduğu yerler. Hindistan dışında,
Doğu ve Güneydoğu Asya, Seylan, Tayland, Moğolistan, Mançurya,
Tibet, Çin, Kore ve Japonya'dır. Ayrıca Avrupa, Kuzey Amerika
ve İngiltere'de de mensupları vardır.
Buddizm'in kurucusu, M.Ö. 563-483 yılları
arasında yaşamış olan Budda'dır. Budda'nın
asıl adı Siddharta Gotama'dır. Kuzey Hindistan'da
şimdi Nepal'in bulunduğu bölgedeki Kapilavastu'da Lumbini
koruluğunda doğmuştur. Sakya kabilesine mensuptur. Budda,
ona "İlhama kavuşmuş, aydınlanmış"
anlamında sonradan verilmiş bir lakaptır. ... Kategori : Din | Etiket: Budızm, Buddızm Brahmanizm BRAHMANİZM
Hindistan'da yaygın olan batıl bir din. Buna
Hinduizm de denir. Vedacılığın devamıdır.
Hindistan'ın öz dini Brahmanizm'dir. Hindistan'da doğan
Budha'cılık diğer tabirli Buddizm* ve Cayna'cılık
gibi dinler, ancak Brahmanizm'in bir reformu veya buna bir tepki olarak
ortaya çıkmış dinlerdir. Brahmanlar (M.Ö. 800-600 ?) yıllarından
başlıyarak Brahman rahipler kastının egemenliği
ağırlığını göstermeye başladı.
Brahmanizmin felsefi sistemlerini iki ana akım çevresinde toplamak
mümkündür. Biri gelenekçi akım, öbürü tanrıcı
akım. Gerçekten Hint düşüncesine özgü birtakım
varsayım ve kurgular ile panteizmin ve ayinciliğin yanı
sıra bir sevgi doktrini sayılan bhakti de Hindistan'ı her
kişi için ayrı ve tek bir tanrı kavramına götürmüştür.
Çağdaş Hint ... Kategori : Din | Etiket: Brahmanizm Bektasilık BEKTAŞİLİK
Hacı Bektaş Velî tarafından
kurulduğu kabul edilen tarikatın adı. Bu tarikatın
kuruluşu her ne kadar Hacı Bektaş Velî'ye nisbet
ediliyorsa da esas teşekkülü daha sonraki dönemlere rastlar. Bektaşî
tarikatının silsilesini Bektaşîler şu şekilde
naklederler: "Hz. Ali, Hasan-ı Basri, Habib el-Acemi, Davud
et-Tai, Ma'ruf el-Kerhi, Şeyh Sırrı es-Sakatî, Cüneyd-i
Bağdadî, Ebû Ali Merağî, Şeyh Ebû Ali Hasan,
Şeyh Ebu Osman Mağribî, Şeyh Ebu Kasım Gürganî,
Şeyh Ebû Hasan Harkanî, Şeyh Ebû Farmidî, Fazl İbn-i
Muhammed et-Tusi Hoca Ahmed Yesevî, Hoca Yusuf Hemedani, Şeyh
Lokmanü'l-Horasanî, Pir-i Tarikat Es-Seyyid Muhammed Bektaş-ı
Velî İbn-i İbrahimü's-Sanî."
Hacı Bektaş-i Velî'nin neseplerini de şöyle
gösterirler: İmam ... Kategori : Din | Etiket: Bektasilık Bayramıye, bayramılık BAYRAMİYE, BAYRAMİLİK
Hacı Bayram Velî tarafından XIV. asrın
sonları ile XV. asrın başlarında kurulan ve önemli
bir yere sahip tarîkatlardan biri. Adını Hacı Bayram Velî
(833/1429)'den almıştır. Hacı Bayram, 753/1352
yılında Ankara Çubuksuyu civarında bugünkü söyleyişiyle
Solfasol (Zü't-Fadl) köyünde doğmuştur. Asıl adı
Numan'dır. Şeyhi ile Kurban Bayramı'nda
tanıştığı ve çok mütevazi olduğundan
Bayram adını almış ve bu adla ün yapmıştır.
Babası, Koyunluca Ahmed adında bir köylüdür, Safiyüddin ve
Abdal Murat isminde iki küçük kardeşi vardır. (M. Ali Aynî,
Hacı Bayram Velî, İstanbul 1343, s. 50).
Çocukluk hayatı hakkında fazla malûmat
sahibi değiliz. Onun meşhûr olması o zamanlarda çok
büyük ... Kategori : Din | Etiket: Bayramıye, Bayramılık Bahailık-bahaıyye BAHAİLİK-BAHAİYYE
Bahaullah Mirza Hüseyin Ali Nuri (1817-1892)'nin
kurduğu batıl bir mezhep.
Bab lakabıyla tanınan Mirza Ali Muhammed
1844 yılı Mayıs ayında insanlığa yeni bir
haber getirdiğini bildirip, Babilik* mezhebini kurdu. Devlet
güçlerine başkaldırmaları sonucu Babilerin birçokları
öldürüldü. Bab Mirza Ali Muhammed 1850 yılının Temmuz
ayında irtidat suçuyla Tebriz'de kurşuna dizildi.
Bab'ın yakınlarından olduğunu
ileri süren Mirza Hüseyin Ali, Bab tarafından haber verilen ve
zuhur edeceği bildirilen kişinin kendisi olduğunu açıklayıp,
bu mezhebi Bahailik adıyla yeniden faaliyete geçirdi.
Babilerin İran şahı Nasirûddin'e karşı
giriştikleri bir suikast teşebbüsünden sonra Mirza Hüseyin
Ali İran'da tutunamayınca, Osmanlılar'a
sığındı. Bir müddet Edirne'de ikamet etti. Burada ... Kategori : Din | Etiket: Bahailık-bahaıyye Babilık BABİLİK
Mirza Ali Muhammed Bab'ın (1819-1850) kurmuş
olduğu batıl mezhep.
Mirza Ali Muhammed 1819'da Şiraz'da doğdu.
Necef'te Seyyid Ali Reştî (ö. 1843)'den ders aldı. Seyyid Ali
Reştî, ona ölümünden sonra yerine geçecek halife olmasını
ve Mehdî olarak ortaya çıkmasını telkin etti ve buna ikna
etti. Mirza, davetini 1844 de Şiraz'da ilan etti.1850 yılında
Tebriz'de Şah Nasûriddin'in huzurunda, alim ve fakihlerle yaptığı
münazara sonunda irtidat ettiğine hükmedilerek idam edildi (Muhsin
Abdülhamid, İs!am a Yönelen Yıkıcı Hareketler,
Çev. S. Yeprem-H. Güleç, Ankara 1973, 6970).
Babiyye'ye bağlı müfrit kimseler
Nasûriddin Şah'a suikast yapmaya kalkışınca birçokları
öldürüldü. Mirza Ali'nin öğrenci ve müridlerinden Suph-i Ezel,
... Kategori : Din | Etiket: Babilık Ateızm ATEİZM
Hiçbir ilah kabul etmeyen, Tanrıtanımaz
felsefi doktrinlerin ortak adı.
Sistemleştirilmiş bir ekol
oluşturulmaksızın filozoflardan bir bölümünce benimsenmiş
olan bu anlayış, doğrudan doğruya tanrının
varlığını inkar üzerine kuruludur. Bu özelliğiyle
de benzer yanlar taşıyor olsa da- tanrının
varlığını ya da mahiyetini tartışan
doktrinlerden ayrılır; tanrının yokluğunu kesin
bir biçimde öne sürer.
Hemen hemen tüm felsefe ekolleri ve öğretileri
gibi ateizm'in kökleri de Eski Yunan'a uzanır. Maddeci yapı
belirten çeşitli felsefe okullarının
bağlıları, ontolojik yorumları sonucunda ateist bir
inanç sergilemişlerdir. "Gölge etme başka ihsan istemem"
sözüyle yaygın bir ünü bulunan Diyojen bunlardan biri ve felsefe
tarihinde kafir diye nitelenen ilk kimsedir. ... Kategori : Din | Etiket: Ateızm
|